جذابیت

18/01/2011

چایکوفسکی، بدون شک یکی از قهارترین آهنگسازان جهت  رقص باله بوده است. تماشای باله های ساخته ی او پس از صد سال هنوز هم دیدنی، جذاب و فوق العاده است. این رقص های بی نظیر، همیشه در اوج لطافت و جذابیت هستند.  در زیر به سه باله ی مشهور او اشاره می کنم : دریاچه ی قو، زیبای خفته و فندق شکن

1. Swan Lake Ballet (باله ی دریاچه ی قو) :

چایکوفسکی این باله را در سال 1876 نوشت.

داستان این باله : در نسخه کلاسیک، نمایش با جشن تولد ۲۱ سالگی شاهزاده سیگفرید (Siegfried) شروع می‌شود. در این سن شاهزاده باید کسی را به همسری برگزیند، در حالی که شاهزاده مردد و بیم‌ناک به کنار دریاچه‌ای پناه می‌برد، متوجه قوی بسیار زیبایی می‌شود که توسط دسته‌ای دیگر از قوها احاطه شده. در گرگ و میش غروب آفتاب ملکه قوها به زنی زیبا به نام اودت (Odette) تبدیل می‌شود. شاهزاده می‌فهمد جادوگری شیطانی به نام وان راثبارت (Von Rothbart) اودت و دخترکان ندیمه او را به قوهایی تبدیل کرده که تنها در طول شب می‌توانند به صورت انسان درآیند و دریاچه نیز در حقیقت چیزی جز اشک چشم پدران و مادران دخترکان ندیمه نیست.

اودت به شاهزاده می‌گوید که تنها اگر مردی که قلبی پاک دارد به او ابراز عشق کند طلسم باطل خواهد شد، اما پیش از آنکه شاهزاده بتواند عشق خود را آشکار کند جادوگر بدطینت ظاهر می‌شود و او کسی جز یکی از اساتید و پیش‌کسوتان شاهزاده جوان نیست. جادوگر فرمان می‌دهد قوها در دریاچه به رقص آیند و بدین ترتیب مانع تماس اودت و شاهزاده می‌شود.

روز بعد مادر شاهزاده به او دستور می‌دهد عروسی انتخاب کند، اگرچه شاهزاده در ابتدا قادر به انتخاب نیست اما جادوگر با طلسمی دیگر دختر خود، ادیل (Odile) را به ظاهر اودت درمی‌آورد و شاهزاده عشق خود را به او ابراز می‌کند. اودت واقعی که در جایی مخفی شده و شاهد این صحنه‌است اندوهناک به سمت دریاچه می‌دود، واکنش او شاهزاده را متوجه فریب جادوگر می‌کند و در پی اودت روان می‌شود.

درحالیکه اودت و ندیمه‌گانش اندوهگین در دریاچه شناورند شاهزاده حیله جادوگر را برای او توضیح می‌دهد و اودت او را می‌بخشد اما جادوگر سوگند و ابراز عشق شاهزاده به دخترش را یادآوری می‌کند. شاهزاده و اودت دست در دست هم وارد دریاچه می‌شوند، طلسم باطل می‌شود و قوهای ندیمه به انسان تبدیل می‌شوند، ندیمه‌ها جادوگر و دخترش را به دریاچه پرتاب می‌کنند و آنها در آب غرق می‌شوند. گروه ندیمه‌ها در کنار دریاچه روح شاهزاده و اودت را می‌بینند که از دریاچه خارج شده و به سمت بهشت پرواز می‌کنند.

 

2. Sleeping Beauty Ballet (باله ی زیبای خفته) :

چاکوفسکی این باله را در سال 1889 نوشت.

پشت پرده ی این باله : آن گاه که شارل پرو، قصه نویس فرانسوی داستان زیبای خفته را نوشت شاید هرگز تصور نمی‌کرد که این قصه صد و چند سال بعد با موسیقی چایکوفسکی به چنین محبوبیتی برسد و دویست و چند سال بعد با کارتونهای والت دیزنی عالمگیر شود. پرو، متولد 1628 و متوفی به سال 1703 در واقع بنیان نهاد آن چه را امروز افسانه‌های پریان می‌خوانیم. بسیاری ار این دست قصه‌ها از اوست، از جمله سیندرلا، گربه چکمه پوش، پرنده آبی، بندانگشتی، و بسیاری دیگر، قصه‌هایی که دستمایه بی‌شماری باله و اپرا و فیلم و کارتون قرار گرفته است.

3. The Nutcracker Ballet (باله ی فندق شکن) :

چایکوفسکی این باله را در سال 1892 نوشت.

در این باله چه می گذرد : فندق شکن، داستانی تخیلی از وقایعی است که برای دختربچه‌ای آلمانی به نام کلارا اتفاق می‌افتد. در برخی اجراها نام این دختر ماری است چراکه در اصل داستان هوفمان (فندق شکن و شاه موش‌ها) نام دختر ماری و نام عروسک او کلارا است. این داستان (اپوس 71) در دو پرده و سه تابلو ، سومین و آخرین باله چایکوفسکی ، مانند دو باله دیگر او با تنظیم ماریوس پپتا (1818-1910)- بنیانگذار مکتب رقص کلاسیک روسیه و سرپرست باله تئاتر سلطنتی سن پترزبورگ – به صحنه آمد که این باله به دلیل ابداعات خاص موسیقی چایکوفسکی ، جذاب تر از دو باله قبلی(دریاچه ی قو، زیبای خفته) به نظر می رسد . موضوع باله » فندق شکن » از داستانی رویا گونه به نام » فندق شکن و شاه موشان » اثر » هوفمن » اقتباس شده است و به اعتقاد » الکساندر دوما» پدر قسمتهایی از تابلو اول این باله از زیباترین آثار چایکوفسکی برای ارکستر است . این سوئیت از چندین بخش ساخته شده است : مقدمه ؛ رقصها( مارش ، رقص پری نبات ، رقص روسی ، رقص عربی ، رقص چینی و رقص فلوتها ) و والس » گلها » . مقدمه این باله فضایی مسحور کننده دارد که در آن سازهای زهی باس نقشی را بر عهده ندارند . رقص چینی دلفریب و باریک اندیش است و رقص عربی احساسی بسیار زیبا و موقرانه دارد . رقص فلوتها یکی از زیبا ترین بخشهای این سوئیت است که دو فلوت یک دوئت شیرین را را به نمایش میگذارند ، در حالی که گروه زهی ها در محدوده صوتی پایین خود آنها را همراهی میکنند و در بخش میانی که فضایی محزون حاکم است ، گروه بادیهای برنجی خود نمایی می کنند که بوسیله زهی ها تقویت شده و بزودی در طنین دلنشین تم اصلی حل می شود . رقص پری نبات از مسحور کننده ترین قطعات این مجموعه درلا ماژورنوشته شده که استفاده زیرکانه از چلستا به آن فضایی رویا گونه و سحر انگیز بخشیده است . و در نهایت والس » گلها » که بزم و جشن و سرور را به نمایش میگذارد پایان بخش این باله زیبا و دلفریب است .

منابع : 1 و 2 و 3