هایکو : توصیف دل نوشته ها

17/12/2009

«هایکو» ، شعر ژاپنی ست . کوتاهترین شعر در جهان با هفده سیلاب در سه خط که لحظه ای کوتاه را به تصویر می کشد . تمام وجود ِ خواننده ، از تصویر و تجربۀ آن لحظه منقلب می شود . خواننده به دور از کلیشه ها و پیش فرض ها با تجربه ای نو رو برو می شود که در حقیقت ، تجربۀ وصف شدۀ شاعر است *. هایکو یک لحظه را خاص و مهم می کند . هر هایکو ، یک «گیگو» دارد . گیگو موضوع آن شعر است و ذهن خواننده را درگیر و متحول می کند . یک گیگو مستقیماً به فصل اشاره می کند و یا به نشانه های آن . هایکو ، شعر توصیف است نه تشبیه . 

ماتسو باشو ، معروفترین سرایندۀ هایکو در قرن هفده است . او از معمولی ترین چیزها ، حس ِ شعر گونه می آفریند :

«روزۀ خود را

شکستم

در میان گلهای نیلوفر»

هایکو یک عمل ساده را به تابلویی زیبا مبدل می کند و به ما یاد می دهد که چگونه به دنیای اطرافمان بنگریم و هر چیز را مهم و خاص کنیم .

1. نه در دست و نه در کوه ،

جنبنده ای تکان نمی خورد

در این سحرگاه برفی                   چیو – نی

2. مرا با خودت ببر

حال که از بند رها می شوی

ای بادبادک                               تا ما

3. مردی می گوید:

«فرزندم را دوست ندارم»

حتماً گل ها را نمی شناسد        باشو

4. راه می روم ،

سایه ای در کنارم

به تماشای ماه                       سودو

5. برکه ای کهن ،

جهیدن غوکی ،

صدای آب                              باشو

6. چه ستودنی ست کسی که نیندیشد :

«زندگی گذرا ست»

هنگام برجهیدن آذرخش            باشو

پی نوشت 1: یکی از بهترین کتابهای ترجمه شده در زمینۀ شعر هایکو ، «هایکو از آغاز تا امروز» ، برگردان احمد شاملو ، نشر چشمه است .

* نور ماه بر درختان کاج ، جاناتان کلمنتس ، ترجمه نیکی کریمی ، نشر چشمه

Advertisements

9 پاسخ to “هایکو : توصیف دل نوشته ها”

  1. مسعود said

    زویا پیرزاد هم کتابی در همین زمینه ترجمه کرده… شنیدم که کتاب نیکی کریمی اشکال ترجمه ای دارهولی هایکو رو باید خوند و لذت برد… شاعرهای ایرانی هم در این زمینه طبع ازمایی کرده اند از جمله سید علی صالحیولی شاعرای ایرانی ، هایکوهای خوبی ندارن . خط و سیلاب در شعر ژاپن ، با حروف و کلمات ژاپنی معنی پیدا می کنه نه خط و کلمات فارسی .

  2. مینا said

    چه ستودنی ست کسی که نیندیشد :»زندگی گذرا ست»هنگام برجهیدن آذرخش کیمیا عاشق این شدم . خیلی معنا توش هست . (بهترین اسم دنیا متعلق به بهترین خواهر دنیا رو هم داره : آذرخش . )آره . خودم هم عاشق این هایکو هستم . مخصوصاً آخرین هایکو نوشتمش .آذر رو از طرف من ببوس

  3. مینا said

    توی برنامه مستندی که بی بی سی از شاملو داد یه شعری شاملو خوند که گفت الگوی زندگیش بوده ولی یادم نیست چی بود . تو یاددت نیست ؟ فکر کنم هایکو بود .»صاف كنان چين و چروك را / به تماشاي برف رفتم «ترجمۀ احمد شاملو»روي ناقوس / نشسته ، خواب است / پروانه»ترجمۀ احمد شاملو

  4. با سلام به شما دوست گرامی.از این مطلب شما بی نهایت بهره مند شدم.از وجود این همه مطالب خوب شما متشکرم.شاد باشید.ممنون که سر زدید .

  5. آرمین said

    سلاموبلاگ زیبایی دارید!میشه من رو به لینکدونی هات بزاری!مرسی .مطالب شما هم جالب بودند . ولی در مورد گوگل کروم ، تا حدی بی انصافی کردید . من خودم روی کامپیوترم (نه نوت بوکم) از این بروزر استفاده می کنم و مشکلی ندارم .

  6. نگاه said

    سلام. اتفاقا خیلی دوست داشتم معنی کلمه هایکو رو بدونم؟ شعر بودنشو میدونم .به چه زبانیه؟ژاپنی؟ژاپنی haiku

  7. سلام….من تا حالا چیزی در مورد هایکو نمیدونستم…….خیلی عالیه…مرسی….در ضمن این شرقی ها به خصوصو ژاپن و چین و کره…استاد …صرفه جویی هستند…چه در اقتصاد …و زندگی..و چه در هنر…و شعر….توانایی زیادی دارند که بهترین کیفیت رو در حداقل زمان..و یا با حد اقل ابزرا ارائه بدهند…..که به زیبایی میشه این خصوصیتشون رو در شعر های هایکو دید…مختصر..و بسیار تاثیر گذارمرسی . اینکه به صرفه جویی اشاره کردید ، خیلی جالب بود یک نوع شعر دیگه هم دارن که اون بااحساس تره . راجع بهش خواهم نوشت…

  8. خیلی عالی بود ، واقعا به دل میشینه ! به وبلاگم یه سربزنمرسی.بابا اینقدر تند تند آپ می کنی که آدم فرصت نمی کنه بهت برسه

  9. به دنبال هایکو می گشتم

    به شما رسیدم

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: